ششگلان

ششگلان

ششگلان یکی از محله‌های قدیمی، تاریخی و شناخته‌شده‌ی شهر تبریز است که در شرق این شهر قرار دارد. این محله از گذشته‌های دور یکی از مناطق پرجمعیت و فرهنگی تبریز به‌شمار می‌رفته و نقش مهمی در رخدادهای تاریخی، به‌ویژه دوران جنبش مشروطه ایران، ایفا کرده است. واژه‌ی «ششگلان» در زبان ترکی آذربایجانی از دو بخش «شش» و «گلان» تشکیل شده است؛ درباره‌ی معنی دقیق آن روایت‌های گوناگونی وجود دارد، اما برخی مورخان بر این باورند که به معنای «شش گلّه» یا «شش دسته» است که احتمالاً به تقسیمات محلی یا گروه‌های اجتماعی قدیمی در این منطقه اشاره دارد.

محله‌ی ششگلان در دوره‌ی قاجار و مشروطه یکی از مراکز مهم فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی تبریز بود. بسیاری از مجاهدان مشروطه‌خواه از اهالی این محله بودند و خانه‌ها و کوچه‌های آن محل تجمع و برنامه‌ریزی نیروهای آزادی‌خواه به شمار می‌رفت. گفته می‌شود که ستارخان، باقرخان و بسیاری از یارانشان در دوران مقاومت تبریز علیه نیروهای استبدادی، از حمایت مردم ششگلان برخوردار بودند. این محله به دلیل موقعیت استراتژیکش و نزدیکی به سایر محله‌های تاریخی مانند «امیرخیز» و «چرنداب»، در مقاومت‌های شهری اهمیت زیادی داشت.

ششگلان نه تنها جایگاهی تاریخی، بلکه فرهنگی نیز دارد. مردم این محله به مهربانی، مهمان‌نوازی و روحیه‌ی جمعی شناخته می‌شوند. در گذشته، ششگلان دارای بازارچه‌ها، حمام‌ها و مساجد قدیمی متعددی بود که برخی از آن‌ها هنوز هم پابرجاست و از آثار ارزشمند معماری تبریز به شمار می‌آیند. یکی از بناهای معروف این منطقه، مدرسه و آرامگاه ثقةالاسلام تبریزی، روحانی آزادی‌خواه دوران مشروطه است که در همین محله قرار دارد و هر ساله محل بازدید علاقه‌مندان به تاریخ ایران است.

امروزه ششگلان با وجود توسعه‌ی شهری، هنوز بخشی از هویت تاریخی تبریز را حفظ کرده است. کوچه‌های باریک و خانه‌های سنتی آن، یادآور روزگاری است که تبریز در مرکز تحولات سیاسی ایران قرار داشت. ششگلان نه تنها بخشی از جغرافیای تبریز، بلکه نمادی از مقاومت، فرهنگ و هویت مردم آذربایجان است.