باقر خان

باقرخان

باقرخان (۱۲۴۲–۱۲۹۵ خورشیدی)، یکی از چهره‌های برجسته و دلیر جنبش مشروطه ایران بود که به سبب رشادت‌ها و وفاداری‌اش به آرمان‌های آزادی‌خواهی، به لقب سالار ملی معروف شد. او از اهالی تبریز و از طبقه‌ی متوسط جامعه بود و پیش از آغاز جنبش مشروطه به کار بنایی و ساختمان‌سازی مشغول بود. اما با آغاز نهضت مشروطه و خیزش مردم علیه استبداد قاجار، باقرخان به صف مبارزان پیوست و به‌سرعت به یکی از رهبران محبوب تبریز تبدیل شد.

در جریان انقلاب مشروطه، تبریز یکی از مهم‌ترین مراکز مقاومت و پایداری در برابر نیروهای استبدادی محمدعلی‌شاه قاجار بود. باقرخان در کنار ستارخان، رهبر دیگر مجاهدان تبریز، نقش مهمی در سازمان‌دهی نیروهای مردمی و دفاع از شهر ایفا کرد. زمانی که محمدعلی‌شاه مجلس شورای ملی را به توپ بست و مشروطه‌خواهان را سرکوب کرد، تنها تبریز بود که در برابر حکومت ایستادگی کرد. در این دوران، باقرخان و ستارخان با وجود کمبود اسلحه و غذا، ماه‌ها در محاصره ماندند اما تسلیم نشدند. مقاومت قهرمانانه آنان باعث شد انقلاب مشروطه دوباره جان بگیرد و بار دیگر در سراسر کشور گسترش یابد.

باقرخان شخصیتی مردمی، شجاع و فروتن بود. او هیچ‌گاه دنبال قدرت یا مقام نبود و هدفش حفظ آزادی و عدالت برای مردم بود. باقرخان در نبردهای متعددی شرکت کرد و بارها جان خود را برای دفاع از مردم تبریز به خطر انداخت. پس از رفع محاصره تبریز، وی به همراه ستارخان به تهران دعوت شد تا از سوی مردم مورد تقدیر قرار گیرد. اما پس از ورود به تهران، میان نیروهای دولتی و مجاهدان اختلافاتی پدید آمد و در جریان درگیری‌ها، باقرخان زخمی شد.

پس از فروکش‌کردن جنبش مشروطه، باقرخان به کرمانشاه رفت و در آنجا زندگی نسبتاً آرامی داشت. اما در سال ۱۲۹۵ خورشیدی، در جریان ناآرامی‌های جنگ جهانی اول، در نزدیکی قصر شیرین به دست گروهی از نیروهای بیگانه کشته شد.

باقرخان در تاریخ ایران به‌عنوان نمادی از دلاوری، وفاداری و عشق به آزادی شناخته می‌شود و نام او در کنار ستارخان، در زمره‌ی بزرگ‌ترین قهرمانان مشروطه جاودانه مانده است.